Poweekendowa prasówka z cyfryzacji 22-25.05.2026

Co łączy AI z „zupą na gwoździu”? Dlaczego Dario Amodei przyjechał do Watykanu? Co wspólnego ma pożar Biblioteki Aleksandryjskiej z komunikatem „Error 404”?

grafika: Wikipedia/O. Von Corven – Tolzmann, Don Heinrich; Alfred Hessel and Reuben Peiss. The Memory of Mankind. New Castle, DE: Oak Knoll Press 2001

Podsumowania

Newsletter Follow the Money https://www.ftm.eu/articles/vat-scams-visa-scandals-diesel-deception
Weekendowa lektura Z3S https://zaufanatrzeciastrona.pl/post/weekendowa-lektura-odcinek-677-2026-05-23-bierzcie-i-czytajcie/
Prasówka Watchdoga https://mastodon.com.pl/@Watchdog_Polska/116633699996356623
Podcast Okiem Watchdoga https://www.youtube.com/watch?v=0dGff-dOwS4

Sekcja polska

„Demokracja na podsłuchu” – raport Panoptykonu o Pegasusie i braku kontroli nad inwigilacją https://panoptykon.org/raport-pegasus-demokracja-na-podsluchu
Przedszkole zorganizowało wycieczkę do USC i fikcyjne śluby dzieci. Zdjęcia wrzucono na publiczny FB przedszkola. https://www.edziecko.pl/starsze_dziecko/7,79351,32803635,przedszkole-zorganizowalo-wycieczke-do-usc-i-fikcyjne-sluby.html
Bezrefleksyjne korzystanie z wielkich modeli językowych nie tylko zdejmuje z uczniów trud samodzielnego wyciągania wniosków, generując tzw. dług poznawczy, ale też wciąga ich w pułapkę „relacji hiperpersonalnych” z maszynami – ostrzegają eksperci Państwowego Instytutu Badawczego NASK w najnowszym raporcie „AI w szkole. Od algorytmu do relacji”. https://www.wirtualnemedia.pl/dlug-poznawczy-i-iluzja-bliskosci-co-generatywna-ai-robi-z-mozgami-i-emocjami-uczniow,7288337954883744a
Trump zapowiada wysłanie do Polski 5 tys. żołnierzy, ale NATO nadal nie wie, czy chodzi o realne wzmocnienie flanki, czy tylko przywrócenie wcześniej wstrzymanej rotacji. Sikorski ironizuje, że zamieszanie jest takie, że udało się zdezorientować nawet Putina. https://oko.press/na-zywo/na-zywo-relacja/chaos-w-nato-po-zapowiedziach-trumpa
Jawność AI w administracji publicznej musi być standardem https://siecobywatelska.pl/jawnosc-ai-w-administracji-publicznej-musi-byc-standardem/
Podsumowanie: Krytyczna podatność umożliwiająca całkowite ominięcie logowania w ZUS-ie, e-Sądzie i systemach e-Zdrowia https://zaufanatrzeciastrona.pl/post/podsumowanie-krytyczna-podatnosc-umozliwiajaca-calkowite-ominiecie-logowania-w-zus-ie-e-sadzie-i-systemach-e-zdrowia/
„Czy warto umierać za jeden materiał?” Naczelna OKO.press o nowej ustawie anty-SLAPP i granicach odwagi https://www.wirtualnemedia.pl/slapp-dziennikarze-ustawa-media-pozew-przepisy-grzywny-sad,7287960093927584a
Cyberatak na centrum zdrowia psychicznego. Komunikat po 3 latach https://cyberdefence24.pl/cyberbezpieczenstwo/cyberataki/cyberatak-na-centrum-zdrowia-psychicznego-komunikat-po-3-latach
Tylko 37 proc. polskich pracowników stosuje się do wytycznych pracodawców dotyczących korzystania z AI https://wszystkoconajwazniejsze.pl/pepites/tylko-37-proc-polskich-pracownikow-stosuje-sie-do-wytycznych-pracownikow-co-do-korzystania-z-ai/
Pierwsze samoloty F-35A wylądowały w Polsce https://www.rp.pl/wojsko/art44429871-pierwsze-samoloty-f-35a-wyladowaly-w-polsce
Zwrot ws. daty przejęcia TVN. W tle obawy o kary https://www.wirtualnemedia.pl/paramount-warner-bros-discovery-tvn-wlasciciel-transakcja-david-ellison-fuzja,7288607825963104a
Stanowski odmawia przekazania środków ze zbiórki na Saule Technologies https://www.wirtualnemedia.pl/stanowski-odmawia-przekazania-srodkow-ze-zbiorki-na-saule-technologies-wyjasnia-dlaczego,7289687185062048a
Dane 740 osób w urzędowym biuletynie. Jest kara od UODO https://cyberdefence24.pl/cyberbezpieczenstwo/prywatnosc/dane-740-osob-w-urzedowym-biuletynie-jest-kara-od-uodo
Fałszywy alarm u matki Karola Nawrockiego. „Wcześniej tematu nie traktowano poważnie” https://www.rp.pl/polityka/art44446031-falszywy-alarm-u-matki-karola-nawrockiego-wczesniej-tematu-nie-traktowano-powaznie
Prokuratura nałożyła karę na Sakiewicza https://www.wirtualnemedia.pl/prokuratura-nalozyla-kare-na-sakiewicza,7289752329115808a

Sekcja ogólna

Sztuczna inteligencja jest fałszywą odpowiedzią na prawdziwy kryzys. „W tych alegorycznych opowieściach o zupie na gwoździu chodzi o sytuację, w której przybysze pojawiają się w jakiejś osadzie i oznajmiają, że ugotują zupę, choć posiadają jedynie gwóźdź albo kamień, który demonstracyjnie wrzucają do garnka” https://wiez.pl/2026/05/21/sztuczna-inteligencja-jest-falszywa-odpowiedzia-na-prawdziwy-kryzys/
Leon XIV ogłasza encyklikę o sztucznej inteligencji. Przestrogi i wezwania papieża https://www.tygodnikpowszechny.pl/leon-xiv-oglasza-encyklike-o-sztucznej-inteligencji-przestrogi-i-wezwania-papieza-193699
Biblioteka Aleksandryjska i ślepe zaułki internetu. Czy czekają nas ciemne czasy cyfrowej epoki? (de) https://netzpolitik.org/2026/breakpoint-das-internet-verrottet/
Prokurator generalny Teksasu pozywa Metę. Korporacji zarzuca się, że jej pracownicy mają dostęp do rzekomo szyfrowanej komunikacji użytkowników WhatsAppa (en) https://arstechnica.com/security/2026/05/texas-ag-sues-meta-over-claims-that-whatsapp-doesnt-provide-end-to-end-encryption/
Według analizy „Financial Times” spadającej dostępności mieszkań można przypisać mniej więcej połowę spadku dzietności. W wielu krajach rozwiniętych spadek urodzeń największy jest w grupach najsłabiej wykształconych i o najniższych dochodach. A co ze smartfonami? https://oko.press/smartfony-odpowiadaja-za-to-ze-rodzi-sie-mniej-dzieci
Co zawierał dekret dot. AI, którego podpisanie Trump odroczył? (en) https://www.politico.com/news/2026/05/22/heres-a-draft-of-trumps-unsigned-ai-executive-order-00933411
Listy gończe w dobie internetu (de) https://netzpolitik.org/2026/oeffentlichkeitsfahndungen-wanted-dead-or-alive/
Analiza na reprezentatywnym zbiorze 50 tys. anglojęzycznych ebooków z oferty Amazona ujawniła, że w 2025 roku ponad 60 proc. z nich tworzonych / generowanych było z wykorzystaniem dużych modeli językowych. https://blog.humanistyka.dev/2026/05/300-tys-nowych-tytulow-miesiecznie
Kanada rozważa zmiany w dostępie do metadanych z komunikatorów w ramach projektu C-22 https://kontrabanda.net/r/kanada-rozwaza-zmiany-w-dostepie-do-metadanych-z-komunikatorow-w-ramach-projektu-c-22
Trump Mobile potwierdza, że doszło do wycieku danych, w tym numerów telefonów i adresów domowych (en) https://techcrunch.com/2026/05/22/trump-mobile-confirms-it-exposed-customers-personal-data-including-phone-numbers-and-home-addresses/
Czy ekologiczne centra danych pomijają wpływ AI na emisję dwutlenku węgla? (en) https://www.theguardian.com/uk-news/2026/may/25/scotland-policy-green-datacentres-emissions-impact-ai-analysis
404 Media: niekompletna lista skutecznego ustawodawstwa skierowanego przeciwko centrom danych (en) https://www.404media.co/an-incomplete-list-of-successful-anti-data-center-legislation/
Europa Zjednoczonych Lobbystów https://krytykapolityczna.pl/swiat/lobbying-w-unii-europejskiej/
Spotify: więcej wszystkiego, a mniej tego, czego chcą użytkownicy (en) https://techcrunch.com/2026/05/22/spotifys-ai-bet-more-of-everything-less-of-what-you-want/
Dostępne w publicznych aktach sprawy głosy pilotów, którzy zginęli w katastrofie lotniczej, zostały odtworzone za pomocą AI i krążyły po internecie (en) https://techcrunch.com/2026/05/22/ai-is-being-used-to-resurrect-the-voices-of-dead-pilots/
AI Act pierwszym wielkim prawem o sztucznej inteligencji https://wszystkoconajwazniejsze.pl/pepites/ai-act-pierwsze-wielkie-prawo-o-sztucznej-inteligencji/
Google odwołuje się od wyroku w sprawie antymonopolowej (de) http://heise.de/-11305236
5 unijnych państw wzywa do zaostrzenia środków, aby przeciwdziałać „nieuczciwym praktykom handlowym Chin i innych państw.” (en) https://www.politico.eu/article/eu-china-economy-germany-tougher-trade-weapons/

Joanna Cisowska

Piszę o ludziach, polityce cyfrowej, big techach i wpływie technologii na społeczeństwo. Wrzucam też cotygodniowe prasówki z tematyki cyfrowej i feministycznej. Jestem publicystką, feministką i świecką humanistką. Działałam w polskich indymediach. Współpracowałam z redakcją techspresso.cafe, publikowałam w serwisie szmer.info. Obecnie prowadzę blog pod adresem didleth.pl, ale jestem też otwarta na współpracę z innymi serwisami. Zachęcam do lektury i kontaktu! 🙂

didleth.pl