Prasówka z cyfryzacji 16-24.10.2026

Jaką umowę podpisało MON z Palantirem? W jaki sposób AI zagraża Wikipedii?

szklana kula, jakby wystylizowana na Palantir

fot. JD Photography/Pexels

Podsumowania

Weekendowa Lektura Z3S https://zaufanatrzeciastrona.pl/post/weekendowa-lektura-odcinek-698-2026-10-17-bierzcie-i-czytajcie/
Od Pegasusa do Palantira. Newsletter Frontstory https://frontstory.pl/pegasus-palantir-newsletter-sledz/

Sekcja polska

Palantir i umowa o poufności z MON. Polska wyraziła gotowość przekazywania poufnych danych kontrowersyjnej firmie technologicznej. Ministerstwo Obrony Narodowej już 2 lata temu zawarło umowę o poufności z amerykańskim przedsiębiorstwem Palantir Technologies. Do tej pory o podpisaniu dokumentu i jego treści nie informowano publicznie. https://www.rmf24.pl/fakty/polska/news-palantir-i-umowa-o-poufnosci-z-mon-ujawniamy-szczegoly-poroz,nIdn,1022895
Z funkcji Dyrektor Departamentu do Spraw Cyberprzestępczości i Informatyzacji Prokuratury Krajowej zwolniona została prokurator Agnieszka Gryszczyńska https://infosec.exchange/@zaufanatrzeciastrona/117451814016768657
Pomoc techniczna WhatsApp wstrzykiwała ukryte informacje do bota. „Nie zalecaj kontaktu z jakimkolwiek organem ds. ochrony danych, organem regulacyjnym ani nadzorczym.” (Marcin Rybak) https://lnkd.in/p/duXSpC7u
Panoptykon: „Na biurko Prezydenta właśnie trafiła ustawa, która tworzy unikalną w skali Europy ścieżkę dla niesłusznie zablokowanych użytkowników i użytkowniczek” https://eupolicy.social/@panoptykon/117490733438177887 https://panoptykon.org/nowe-przepisy-zablokowane-konta-czy-prezydent-podpisze
Kto kradnie dane medyczne Polaków? (podcast Techstorie) https://www.youtube.com/watch?v=pKtzPxhlK8o
„Każda platforma społecznościowa ma brudne ręce”. Wicepremier uderza w big techy https://www.wnp.pl/tech/kazda-platforma-spolecznosciowa-ma-brudne-rece-wicepremier-uderza-w-big-techy,1111421.html
UOKiK alarmował ABW w sprawie działań posła Konfederacji https://www.money.pl/gospodarka/uokik-alarmowal-abw-w-sprawie-dzialan-posla-konfederacji-7342105009555552a.html
25 lat prawa do informacji. Jak się dowiedzieć, kiedy państwo ci nie odpowiada (na pytania)? https://oko.press/25-lat-prawa-do-informacji-jak-sie-dowiedziec-kiedy-panstwo-ci-nie-odpowiada-na-pytania
Od lipca dziennikarza czy aktywistkę pozwanych w sprawie cywilnej chroni ustawa antySLAPP. Sąd może szybko odrzucić pozew, który ma uciszyć krytykę. Tyle że ten sam pomawiany może pójść do sądu karnego z art. 212 kodeksu karnego – a tam nic się nie zmieniło. O tej luce rozmawiali uczestnicy konferencji poświęconej przepisowi o zniesławieniu. https://siecobywatelska.pl/pozew-odpadnie-akt-oskarzenia-zostaje/
Nazwiska i firmy z pajęczyny spółek w aferze Zondacrypto https://oko.press/ujawniamy-nazwiska-i-firmy-z-pajeczyny-spolek-w-aferze-zondacrypto
Była szefowa „Wiadomości” z KRRiT trafi do nowej państwowej komisji ds. AI https://www.wirtualnemedia.pl/marzena-paczuska-krrit-komisja-rozwoju-i-bezpieczenstwa-sztucznej-inteligencji-powolanie,7341752761198688a
BLIK do uszczelnienia. Pojawił się problem dodatkowych kosztów https://www.wnp.pl/tech/blik-do-uszczelnienia-pojawil-sie-problem-dodatkowych-kosztow,1112300.html
Wszystkiemu winne gry. Prosta, ale błędna recepta (Podcast OKO.press) https://oko.press/wszystkiemu-winne-gry-prosta-ale-bledna-recepta-podcast
„Młodzi zrobią wszystko, by obejść system”. Eksperci oceniają nowy pomysł rządu. Zakazany owoc smakuje najlepiej. Jeśli zrobimy z dzieci cel zakazów, zamiast zmusić korporacje do odpowiedzialności, młodzi zrobią wszystko, by ten system obejść – ostrzega dr Konrad Ciesiołkiewicz. Resorty cyfryzacji i edukacji chcą odciąć osoby poniżej 15 lat od mediów społecznościowych. Pytanie brzmi: czy twarde przepisy uderzą w technologicznych gigantów, czy zepchną polską młodzież do cyfrowego podziemia? https://kobieta.wp.pl/mlodzi-zrobia-wszystko-by-obejsc-system-eksperci-oceniaja-nowy-pomysl-rzadu-7342786012055648a
Dlaczego głosujemy „na mniejsze zło”? (Gosia Fraser) https://www.facebook.com/malgorzata.fraser/posts/pfbid02DTr1p13Soug5NpVCmcWaQDtDE5VDTbnMJnNHq7dgTMfgwhcAfNDT8Gcjj3E4qWjPl
Sharenting o stopień wyżej. Wykorzystanie wizerunku dziecka i seniorki budzi kontrowersje https://www.wirtualnemedia.pl/sharenting-o-stopien-wyzej-wykorzystanie-wizerunku-dziecka-i-seniorki-budzi-kontrowersje,7339962510731744a
PLLuM ma znaleźć zastosowanie w sądownictwie administracyjnym. Pracownicy Naczelnego Sądu Administracyjnego przetestują narzędzie AI pod kątem analizy dokumentów i przygotowywania własnych projektów. Wyniki pilotażu posłużą stworzeniu specjalnego asystenta dla sędziów. https://cyberdefence24.pl/technologie/sedziowie-beda-pracowac-z-ai-polska-technologia-przejdzie-test
Niedoszły wywiad „Rzeczpospolitej” z Olgą Tokarczuk wywołał spór o granice dziennikarskiej niezależności. Kto wybiera prowadzącego i ustala pytania? Czy redakcje rezygnują z własnych zasad, by zdobyć rozmowę ze „znanym nazwiskiem”? Dziennikarze mówią o presji. Ale przyznają, że czasem jej ulegają. Z drugiej strony: rozmówcy mają prawo oczekiwać przygotowania, pilnować ustaleń i odmówić wywiadu. https://www.wirtualnemedia.pl/wywiad-na-cudzych-zasadach-o-tym-ile-dziennikarz-poswieci-dla-rozmowy,7342073266296864a
Joanna Mąkosa o hejcie po pomyłce w TVP Info. „Byłam w pewien sposób inwigilowana” https://www.wirtualnemedia.pl/joanna-makosa-tvp-nozownik-informacja-hejt-pap-prezenterka-social-media,7342438869968928a
Człowiek z PwC w samym środku pajęczyny zondacrypto. Do dziś trzyma rękę na dubajskiej spółce Suszka https://oko.press/czlowiek-z-pwc-w-samym-srodku-pajeczyny-zondacrypto
Podpalenie stacji Starlink na Mazowszu. „Der Spiegel” wskazuje na turecki gang i Rosję https://www.rp.pl/przestepczosc/art45350271-podpalenie-stacji-starlink-na-mazowszu-der-spiegel-wskazuje-na-turecki-gang-i-rosje
Coraz bardziej restrykcyjne stają się ograniczenia w obrocie gotówką w całej UE – nie tylko dla firm, ale również dla osób fizycznych. Część z nich wejdzie w życie w ciągu najbliższych dwóch lat, a niektóre obowiązują już teraz. 19 lutego zaczął obowiązywać nowy limit wypłat gotówki w całej Polsce. https://forsal.pl/gospodarka/aktualnosci/artykuly/11299677,koniec-z-wyplatami-gotowki-w-bankomatach-weszly-w-zycie-nowe-ograniczenia-tej-kwoty-nie-bedzie-juz-mozna-wyplacic.html
Piotr Pawłowski wybrany nowym dyrektorem ds. Cyberprzestępczości i Informatyzacji Prokuratury Krajowej https://kontrabanda.net/r/piotr-pawlowski-nowy-dyrektor-dci-pk/
Decyzja o wyłączeniu części stron Biuletynu Informacji Publicznej. Powodem są podatności wykryte w PHP https://www.money.pl/gospodarka/polska-czasowo-wylacza-rzadowe-strony-powazna-luka-w-systemie-7342737670535200a.html
Samorządy żądają zmian w przepisach o informacji publicznej. W liście do premiera, z którym zapoznała się „Rzeczpospolita”, alarmują, że dostają wnioski z setkami pytań, często przygotowanymi przez AI, które dotyczą także infrastruktury krytycznej. https://www.rp.pl/samorzad-i-administracja/art45355061-zalew-wnioskow-o-dostep-do-informacji-publicznej-z-wykorzystaniem-ai-moga-zagrazac-bezpieczenstwu
Berkowi nie uda się jego misja. Nawet jeśli wywiezie Święczkowskiego na taczce. Dlaczego? Bo Trybunał już nigdy nie będzie miał legitymacji społecznej do orzekania – mówi w rozmowie z „Wprost” dr Kamil Stępniak. https://www.rp.pl/sady-i-trybunaly/art45351891-konstytucjonalista-o-tk-umarl-na-dobre-ekspert-ostrzega-przed-rozruchami
Państwo na rollercoasterze. Instrukcja obsługi kryzysu, której nikt nie dostał https://cyberdefence24.pl/cyberbezpieczenstwo/panstwo-na-rollercoasterze-instrukcja-obslugi-kryzysu-ktorej-nikt-nie-dostal-opinia
Polacy coraz częściej domagają się usuwania swoich danych z Google. Liczba zgłoszeń rośnie, a koncern zazwyczaj je uwzględnia. https://www.wirtualnemedia.pl/google-wyszukiwarka-usuniecie-z-wynikow-wyszukiwania-wniosek-w-polsce,7341982180833376a
Rząd szykuje zmiany w Systemie Bezpiecznej Łączności Państwowej. Jego operatorzy będą mogli wykorzystywać zasoby ministra spraw wewnętrznych i administracji, w tym sieć GovNet MPLS. Wykorzystanie infrastruktury udostępnionej przez służby pozostanie bez zmian. https://cyberdefence24.pl/armia-i-sluzby/zmiany-w-panstwowym-systemie-lacznosci-govnet-w-nowej-roli
Czy za krytykę władzy, zadawanie niewygodnych pytań lub ujawnianie nieprawidłowości powinno grozić postępowanie karne? W Polsce art. 212 Kodeksu karnego wciąż może być wykorzystywany przeciwko osobom zabierającym głos w sprawach publicznych. https://siecobywatelska.pl/stop212/
„Fundacja Liberté! organizuje w Łodzi Igrzyska Wolności, reklamowane jako największe w Polsce forum idei. Tegoroczna edycja już za dwa dni, a my wciąż czekamy na odpowiedź dotyczącą finansowania ze środków publicznych zeszłorocznej imprezy.” https://siecobywatelska.pl/kto-zaplacil-za-igrzyska-wolnosci/
Informacja o wykorzystaniu sztucznej inteligencji w reklamie może zniechęcać najmłodszych konsumentów. W badaniu dla Tears of Joy 73 proc. osób w wieku 18–24 lat deklaruje, że oznaczenie reklamy jako wygenerowanej przez AI obniża ich zaufanie do marki. 38 proc. twierdzi, że zrezygnowałoby z zakupu, gdyby dowiedziało się, że reklama powstała w całości przy użyciu AI. https://www.wirtualnemedia.pl/mlodzi-nie-kupuja-reklamy-od-ai-prawie-polowa-deklaruje-rezygnacje-z-zakupu,7339970891114976a
Giertych musi informować o pozwie Stanowskiego i Kanału Zero. Oddalono wniosek o zakaz publikacji https://www.wirtualnemedia.pl/krzysztof-stanowski-kanal-zero-youtube-pozew-roman-giertych-wpisy-na-x,7342699986626656a
Wielka awaria chmury Google. Problemy miały m. in. Revolut, DPD i banki https://cyfrowa.rp.pl/it/art45365271-wielka-awaria-chmury-google-revolut-dpd-i-banki-maja-problemy

Sekcja ogólna

W. Brytania: wiele placówek NHS odrzuca Palantira (en) https://www.theguardian.com/technology/2026/oct/17/palantir-patient-data-tech-rejected-by-many-nhs-trusts-in-england
Kids Act, czyli 6 gwoździ do trumny otwartego internetu (de) https://netzpolitik.org/2026/alterskontrollen-fuer-alle-der-kids-act-oder-die-sechs-sargnaegel-des-offenen-internets/
Wikipedia straciła 25% ruchu – jak AI zagraża Wikipedii? (en) https://www.newyorker.com/books/under-review/wikipedias-pyrrhic-victory
Trump gotowy na trójstronne rozmowy na szczycie z Putinem i Xi (en) https://www.politico.eu/article/trump-says-he-is-open-to-trilateral-summit-with-putin-and-xi/
Jeśli chodzi o cyberbezpieczeństwo, to internet miał bardzo zły dzień…(en) https://techcrunch.com/2026/10/21/the-internet-is-having-a-very-bad-cybersecurity-day/
Państwa UE porozumiały się w sprawie Cyfrowego Omnibusa: mniej ochrony danych, więcej szkolenia AI (de) https://netzpolitik.org/2026/eu-laender-einig-beim-daten-omnibus-mehr-ki-training-weniger-datenschutz/
Bank Światowy zachęca państwa rozwijające się do prac nad małymi modelami AI (en) https://www.theguardian.com/technology/2026/oct/18/world-bank-artificial-intelligence-developing-economies
Norwegia: oszuści przekonują do zakupu złota i pozostawienia go w lesie (en) https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-10-22/norwegians-leave-gold-in-forest-as-some-fall-for-scam
Ukraina uczy się walczyć bez Starlinków (en) https://arstechnica.com/gadgets/2026/10/ukraine-learns-to-fight-without-starlink-as-musk-plays-politics-with-satellites/
Wyciek danych z AfD (podcast, de) https://www.politico.eu/podcast/berlin-playbook-podcast/afd-hack-was-hinter-den-geleakten-mails-steckt/ https://www.politico.eu/podcast/inside-afd/die-afd-leaks/
Zełenski: Amerykanie znów przekazują dane wywiadowcze https://oko.press/na-zywo/na-zywo-relacja/zelenski-amerykanie-znow-przekazuja-dane-wywiadowcze
Oszuści wykorzystali sztuczną inteligencję, aby sklonować głos szeryfa (en) https://www.404media.co/police-say-scammers-used-ai-to-clone-a-sheriffs-voice/
Luka w zabezpieczeniach PHP. Niektóre europejskie rządy tymczasowo wyłączyły strony internetowe (en) https://www.politico.eu/article/hackers-launch-millions-of-attempts-to-exploit-global-php-cyber-flaw/
AI to wielka siła. Jak Chiny mogą wpływać na inne kraje? https://cyberdefence24.pl/technologie/ai-to-wielka-sila-jak-chiny-moga-wplywac-na-inne-kraje
Niemiecka reforma służb specjalnych: opozycja krytykuje stosowanie inwigilacji za pomocą danych pochodzących z branży reklamowej https://netzpolitik.org/2026/geheimdienstreform-opposition-kritisiert-ungeregelte-ueberwachung-mit-werbedaten/
Teksas zapowiada, że przestanie wydawać zezwolenia na budowę centrów danych. Te i tak powstają (en) https://www.404media.co/it-aint-right-texas-said-it-would-halt-data-center-permits-the-state-is-pushing-ahead-anyway/
Kobieta spędziła 3 noce w areszcie, bo ktoś założył konto w aplikacji CashApp na jej nazwisko. Musi udowadniać swoją niewinność, a CashApp odmawia jej dostępu do konta, bo nie jest jego właścicielką (en) https://www.404media.co/this-womans-living-a-cashapp-scam-nightmare/
USA: agencje federalne muszą usunąć DeepSeek ze swoich systemów (en) https://techcrunch.com/2026/10/20/us-orders-federal-agencies-to-remove-chinas-deepseek-ai-from-their-systems/
W. Brytania: Microsoft wycofuje się z planów budowy centrum danych w Essex (en) https://www.theguardian.com/uk-news/2026/oct/18/microsoft-drops-huge-ai-datacentre-project-in-essex-over-power-supply-concerns
Użytkownicy wykorzystują AI do hackowania urządzeń internetu rzeczy zablokowanych i porzuconych przez producentów, aby wgrać nowe oprogramowanie i przywrócić im funkcjonalność (en) https://www.404media.co/people-are-using-ai-decompiling-to-hack-their-things/
Jak zbudować historyczny model językowy odporny na anachronizmy? https://blog.humanistyka.dev/2026/10/jak-zbudowac-historyczny-model-jezykowy-odporny-na-anachronizmy
DSA: KE wszczyna postępowanie przeciwko Booking.com. Chodzi m.in. o oszustwa dokonywane za pośrednictwem platformy. (de) http://heise.de/-11495527
Agenty OpenAI zostały użyte, aby włamać się do kryptoportfela (en) https://arstechnica.com/security/2026/10/openai-models-hacked-a-crypto-wallet-and-breached-more-websites/
Indie: agenty AI uzyskały nieautoryzowany dostęp do danych różnych organizacji (en) https://techcrunch.com/2026/10/16/india-becomes-the-latest-country-to-report-rogue-ai-agent-activity/
Chrome będzie monitorował Twój schowek, by ochronić Cię, jeśli skopiujesz do niego jakąś komendę. (Marcin Rybak) https://lnkd.in/p/d4Pn_rbS
AI pisze za dużo poezji, a Musk i Thiel to D’Annunziowie naszych czasów https://krytykapolityczna.pl/swiat/wlochy-republika-fiume-o-morte-protofaszyzm/
Meta ukarana grzywną 25 mld dolarów wyrokiem sądu w stanie Nowy Meksyk w USA https://kontrabanda.net/r/meta-grzywna-25-mld-dolarow-nowy-meksyk
Najpierw Kanada, teraz Polska. Kolejny wydawca zrywa współpracę z autorem oskarżanym o użycie AI https://wyborcza.pl/7,75517,33092977,a-jednak-ai-koniec-wielkiej-literackiej-kariery.html
Prezydent Brazylii wygrał proces w trybie wyborczym przeciwko Mecie za „stronniczość algorytmów z korzyścią dla Flavio Bolsonaro” https://kontrabanda.net/r/prezydent-brazylii-wygral-proces-w-trybie-wyborczym-przeciwko-mecie-za-stronniczosc-algorytmow-z-korzyscia-dla-flavio-bolsonaro/
Trump zaostrza kontrolę wyborców przed wyborami do Kongresu. Obywatele trafiają na listy podejrzanych https://oko.press/trump-zaostrza-kontrole-wyborcow-przed-wyborami-do-kongresu-obywatele-trafiaja-na-listy-podejrzanych
Francja: kto hakuje lodówki? (en) https://www.theguardian.com/world/2026/oct/17/who-hacked-frances-supermarket-fridges
Jak chińska grupa włamała się do systemu sieci sklepów Staples, by wykraść miliony i odesłać urządzenia do Chin (en) https://www.404media.co/how-a-massive-chinese-crime-ring-hacked-staples-to-steal-millions/
Disney chce przejąć Charakter.AI bez przejmowania jego spraw sądowych (en) https://arstechnica.com/tech-policy/2026/10/disney-found-a-way-to-buy-character-ai-without-buying-its-lawsuits/
CCIA: „suwerenność cyfrowa Europy może kosztować 115 mld euro” https://kontrabanda.net/r/ccia-suwerennosc-cyfrowa-europy-moze-kosztowac-115-mld-euro
Google i Apple, mimo teoretycznego stosowania zakazów, pozwalają dzieciom pobierać aplikacje do rozbierania ludzi (en) https://www.theguardian.com/technology/2026/oct/19/us-teens-nudify-apps-apple-google-parental-controls
TikTok przywraca konto dot. filmu o Musku (en) https://techcrunch.com/2026/10/17/tiktok-permanently-bans-musk-documentary-advertising-account/
Tesla rozpoczyna produkcję robotów humanoidalnych i odnotowuje spadek przychodów (en) https://techcrunch.com/2026/10/21/tesla-stars-optimus-robot-production-in-california-as-profit-falls-43/
Policja zajęła opozycyjny kanał informacyjny. Turecka prokuratura bada sprawę łapówek https://www.wirtualnemedia.pl/policja-przejecie-kanal-informacyjny-halk-tv-turcja-opozycja,7340047258962368a
Trump łagodzi sankcje i cła wobec Rosji https://oko.press/na-zywo/na-zywo-relacja/trump-lagodzi-sankcje-i-cla-wobec-rosji
Amerykańskie koncerny technologiczne próbowały utajnić dane o zużyciu energii przez ich centra danych w Irlandii. Agencja Ochrony Środowiska kategorycznie odrzuciła te wnioski. To kluczowa decyzja, ponieważ serwerownie odpowiadają już za jedną piątą zapotrzebowania na prąd w tym kraju. https://www.money.pl/biznes/zuzywaja-tyle-pradu-co-jedna-piata-kraju-giganci-chcieli-ukryc-te-dane-7342366107240544a.html
Hotele i restauracje nie chcą influencerów. Wprowadzają zakazy fotografowania. (en) https://www.theguardian.com/media/2026/oct/19/no-influencers-hotels-restaurants-beauty-spots-restricting-photoshoots
Czy „latający” samochód Muska to rzeczywiście postęp? https://krytykapolityczna.pl/swiat/elon-musk-skaczaca-tesla-kapitalizm/
Anthropic przyznaje Watchdogom dostęp do oceny ryzyka swoich modeli (en) https://arstechnica.com/ai/2026/10/anthropic-gives-outside-ai-watchdog-employee-like-access/
USA: aplikacja Muse, produkt Mety, została pobrana 10 mln razy w ciągu 40 dni (en) https://techcrunch.com/2026/10/20/metas-muse-hits-10m-u-s-downloads-in-40-days-a-milestone-reached-by-only-11-other-apps/
FAQ: co powinno się wiedzieć o berlińskich „skanerach zachowania”? (de) https://netzpolitik.org/2026/faq-was-man-zum-verhaltensscanner-in-berlin-wissen-sollte/
AI skasowała cały sezon reality show? Szwedzki nadawca TV4 przesuwa premierę https://www.wirtualnemedia.pl/agent-ai-skasowany-sezon-reality-show-brak-kopii-zapasowej-tv4-szwecja,7340347834812896a

Joanna Cisowska

Piszę o ludziach, polityce cyfrowej, big techach i wpływie technologii na społeczeństwo. Wrzucam też cotygodniowe prasówki z tematyki cyfrowej i feministycznej. Jestem publicystką, feministką i świecką humanistką. Działałam w polskich indymediach. Współpracowałam z redakcją techspresso.cafe, publikowałam w serwisie szmer.info. Obecnie prowadzę blog pod adresem didleth.pl, ale jestem też otwarta na współpracę z innymi serwisami. Zachęcam do lektury i kontaktu! 🙂

didleth.pl