Prasówka z cyfryzacji 1-8.05.2026

Co potrafi Palantir? Nad jakim narzędziem pracuje ICE? Gdzie zgierska szkoła zamontowała kamerę monitoringu?

fot. Unsplash/Edgar Nunley

Podsumowania

Weekendowa Lektura Z3S https://zaufanatrzeciastrona.pl/post/weekendowa-lektura-odcinek-674-2026-05-01-bierzcie-i-czytajcie/

Sekcja polska

Potrafi jak nikt przeszukiwać bazy danych oraz wyznaczać wojsku i policji cele do pojmania bądź likwidacji. Ale Europa coraz bardziej obawia się usług spółki założonej przez CIA i ekscentrycznego amerykańskiego miliardera. Tymczasem polskie ministerstwo obrony niedawno podpisało z Palantirem umowę. (mój tekst) https://www.newsweek.pl/biznes/palantira-otacza-aura-tajemnicy-europa-zaczela-sie-go-bac-i-ma-powody/csz7h7e
Jak masowa inwigilacja nie chroni dzieci? (mój tekst) https://didleth.pl/jak-masowa-inwigilacja-nie-chroni-dzieci/
Czy rosyjskie służby wykorzystały mafijną przykrywkę, by przejąć Zondacrypto? https://oko.press/rosyjskie-sluzby-wykorzystaly-mafijna-przykrywke-by-przejac-zondacrypto
Dlaczego influencerzy weszli w Polskę jak w masło? https://techspresso.substack.com/p/dlaczego-influencerzy-weszli-w-polske
Samorządowe tuby propagandowe. „Mają dopieszczać lokalną władzę i niszczyć niezależne media” https://wroclaw.wyborcza.pl/wroclaw/7,35771,32760877,samorzadowcy-obrazaja-sie-na-media-lokalne-i-zakladaja-tuby.html
Andrzej Poczobut z Orderem Orła Białego https://oko.press/na-zywo/na-zywo-relacja/andrzej-poczobut-z-orderem-orla-bialego
Premier: jeszcze w tym tygodniu ustawa o kryptowalutach https://oko.press/na-zywo/na-zywo-relacja/premier-jeszcze-w-tym-tygodniu-ustawa-o-kryptowalutach
Toaleta bez drzwi, ale za to z kamerami. Tak wygląda codzienność w jednej ze zgierskich szkół https://radiolodz.pl/brak-drzwi-do-toalety-i-kamery-tak-wyglada-codziennosc-w-jednej-ze-zgierskich-szkol-zdjecia,623214/
Opłata reprograficzna. „Od nowego roku kupując nowy smartfon, laptop, telewizor z twardym dyskiem, skaner – w zasadzie wszystko, co działa na prąd i pozwala na dostęp do dóbr kultury – zapłacimy 1-2 proc. więcej.” https://www.tygodnikpowszechny.pl/oplata-reprograficzna-rozwiazanie-ktore-nie-zadowoli-nikogo-193535
„To nie są utwory”. ZAiKS o sztucznej inteligencji w kulturze https://www.wnp.pl/tech/to-nie-sa-utwory-zaiks-o-sztucznej-inteligencji-w-kulturze,1056691.html
Coraz więcej osób postrzega dziś UE nie tylko jako źródło funduszy, ale przede wszystkim jako gwarancję bezpieczeństwa kraju https://www.rp.pl/polityka/art44336791-spada-poparcie-dla-polexitu-unia-europejska-odzyskuje-zaufanie-polakow
Podsłuchem w biznes. UOKiK może wykorzystywać nielegalnie zdobyte dowody https://www.rp.pl/prawo-dla-ciebie/art44190191-podsluchem-w-biznes-uokik-moze-wykorzystywac-nielegalnie-zdobyte-dowody
„Polska jest postrzegana jako ważny sojusznik Stanów Zjednoczonych, przynajmniej na poziomie deklaracji politycznych. Jak zauważa „Rzeczpospolita”, w praktyce militarnej większą rolę odgrywa jednak Izrael. W związku z tym coraz większego znaczenia nabiera strategia dywersyfikacji zakupów uzbrojenia dla polskiej armii”. https://www.wnp.pl/bezpieczenstwo/polska-traci-swoja-pozycje-usa-stawiaja-sprawe-jasno,1056796.html
Uczniowie publikują zdjęcia arkuszy maturalnych w sieci już kilka minut po starcie egzaminów. Skala zjawiska rośnie z roku na rok, https://www.facebook.com/pawel.lecki79/posts/pfbid02EibMEwfhvgK2U37dep8e78uM3MSjiS27vw93DWKeG99FF1pySy6RYGKnknMfQjmxl
Prezes UODO wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA ws. Ministra Zdrowia https://uodo.gov.pl/pl/138/4371
Wojsko będzie trenować własną sztuczną inteligencję https://www.wnp.pl/bezpieczenstwo/wojsko-bedzie-trenowac-wlasna-sztuczna-inteligencje-pomoze-zakup-z-safe,1057935.html
Podwojenie poziomu finansowania rekompensat wypłacanych pisarzom, tłumaczom i wydawcom za udostępnianie ich dzieł w bibliotekach publicznych zakłada projekt nowelizacji prawa autorskiego, który został właśnie skierowany do konsultacji publicznych. To propozycje MKiDN https://edgp.gazetaprawna.pl/firma/artykuly/11242636,tworcy-dostana-wiecej-za-wypozyczenia-biblioteczne.html
Płk Rafał Syrysko, szef ABW o nowej taktyce rosyjskich służb w Polsce i największych ryzykach https://www.rp.pl/sluzby/art44311581-plk-rafal-syrysko-szef-abw-o-nowej-taktyce-rosyjskich-sluzb-w-polsce-i-najwiekszych-ryzykach
Rozmowa z Urszulą Kifer, prezeską i redaktorką naczelną Magazynu „Pismo”, który właśnie świętuje swój setny numer https://www.wirtualnemedia.pl/znajomi-dziennikarze-robia-wielkie-oczy-gdy-slysza-jak-pracujemy-wywiad-z-prezeska-pisma,7280422936041504a
Przetarg o wartości niemal 100 mln zł na szyfrowaną łączność TETRA dla polskiej policji może zostać unieważniony – podaje RMF FM. Szefostwo formacji obawia się konsekwencji związanych z nowymi przepisami wprowadzonymi na podstawie nowelizacji ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa. https://cyberdefence24.pl/armia-i-sluzby/policja/szyfrowa-lacznosc-dla-policji-z-chinskim-sladem-przetarg-zostanie-uniewazniony
ABW bije na alarm. „Mamy do czynienia z nowym zjawiskiem wśród polskich nastolatków” https://www.newsweek.pl/polska/spoleczenstwo/17-latka-z-tczewa-to-nie-pojedynczy-przypadek-abw-bije-na-alarm/d6jj5fd
„Wygląda na to, że nad polską ustawą 15plus– o ograniczeniu dostępu dzieci i młodzieży do platform (anty)społecznościowych — będzie jednak pracował rząd, a nie grupa posłów” https://www.linkedin.com/posts/katarzyna-szymielewicz-6948ab127_15plus-share-7458528100402868224-Ak8g
Niewidzialny doradca milionów. Jak sztuczna inteligencja zmieni wybory 2027 https://resfutura.pl/niewidzialny-doradca-milionow-jak-sztuczna-inteligencja-zmieni-wybory-2027/
Przedstawicielka UODO w Radzie ETIAS ds. wytycznych w zakresie praw podstawowych https://uodo.gov.pl/pl/138/4369
„Granice intymności takich dziewczynek błyskawicznie się zacierają. Dla wielu z nich nagość przestaje być czymś intymnym, a staje się towarem. Czymś, co można sprzedać i kupić sobie na przykład minecoins do grania w „Minecrafta”. Granice są coraz bardziej przesuwane, aż w końcu znikają zupełnie”. https://www.wysokieobcasy.pl/zyclepiej/7,187231,32248637,mowia-jakby-opowiadaly-o-robieniu-herbaty-wyslalam-zdjecie.html
Według Johna Blaxlanda, byłego oficera australijskich sił zbrojnych, rola Polski w systemie bezpieczeństwa Europy stale rośnie. https://www.wnp.pl/bezpieczenstwo/ostrzezenie-z-drugiego-konca-swiata-polska-w-centrum-uwagi,1054973.html
Czy platformy społecznościowe zaczną odpowiadać za treści? Przełomowy wyrok polskiego sądu https://www.tygodnikpowszechny.pl/czy-platformy-spolecznosciowe-zaczna-odpowiadac-za-tresci-przelomowy-wyrok-polskiego-sadu-193536
Włamanie na maile polskich domów dziecka. Możliwa kradzież danych https://cyberdefence24.pl/cyberbezpieczenstwo/cyberataki/wlamanie-na-maile-polskich-domow-dziecka-mozliwa-kradziez-danych
Cyberatak na gminę Lewin Kłodzki. Zaszyfrowano dane https://cyberdefence24.pl/cyberbezpieczenstwo/cyberataki/cyberatak-na-dolnoslaska-gmine-zaszyfrowano-dane
W RASP będą duże zwolnienia. Związkowcy: to krzywdzące dla pracowników i szkodliwe dla firmy https://www.wirtualnemedia.pl/ringier-axel-springer-polska-onet-zwolnienia-grupowe-pracownikow-zwiazek-zawodowy-inicjatywa-pracownicza-komentuje,7282762656856128a
Obce wywiady są mocno aktywne w Polsce – wynika z raportu ABW https://www.rp.pl/sluzby/art44286051-obce-wywiady-sa-mocno-aktywne-w-polsce-wynika-z-raportu-abw-rzeczpospolita-opisuje-go-pierwsza
Mateusz Chrobok: Fundacja Sharentingowa wybrana Bzdurą Bezpieczeństwa 2025 (filmik) https://www.youtube.com/shorts/n8PFu82LzgQ
Ministerstwo Finansów planuje kampanię w radiu dotyczącą promocji projektu e-Urząd Skarbowy 2.0 https://www.wirtualnemedia.pl/przetarg-mediowy-resortu-finansow-nie-dla-agencji-mediowych,7280867696314432a
Influencer i youtuber najgorzej ocenianymi zawodami w Polsce https://www.wirtualnemedia.pl/influencer-i-youtuber-najgorzej-ocenianymi-zawodami-w-polsce,7282638830614592a
Kontrowersyjny youtuber zostaje w radzie przy prezydencie Karolu Nawrockim https://www.rp.pl/polityka/art44321841-kontrowersyjny-youtuber-zostaje-w-radzie-przy-prezydencie-karolu-nawrockim
KRRiT edukuje influencerów. „Chcemy mówić o odpowiedzialności” https://www.wirtualnemedia.pl/krrit-kampania-edukacyjna-dla-influencerow-facebook-youtube-tiktok-brak-rejestracji-obowiazek-kary,7282664976631840a
Sprytna próba podszycia się pod mObywatela https://sekurak.pl/ale-sprytna-proba-podszycia-sie-pod-mobywatela-wyglada-jakbys-rzeczywiscie-dostal-komunikat-z-prawdziwej-rzadowej-appki-uwazajcie/
SLAPP-y wciąż bez kontroli https://siecobywatelska.pl/slapp-y-wciaz-bez-kontroli-apelujemy-o-realna-ochrone/
Zondacrypto, kremlowskie służby i polska afera podsłuchowa https://oko.press/zondacrypto-kremlowskie-sluzby-i-polska-afera-podsluchowa
Orlen zaczyna współpracę z Amazonem https://www.wirtualnemedia.pl/orlen-amazon-web-services-umowa-wspolpraca-uslugi-chmurowe-sztuczna-inteligencja,7282984032045088a
Laboratora Medyczne Optimed poinformowały o włamaniu na swoją infrastrukturę https://niebezpiecznik.pl/post/laboratoria-medyczne-optimed-zhackowane-dane-pacjentow-mogly-zostac-wykradzione/
Reportażystka Iza Michalewicz poinformowała o wyroku Sądu Rejonowego we Wrocławiu, który ukarał ją grzywną za ujawnienie materiałów z niejawnego postępowania. – Będę się odwoływać – zapowiada dziennikarka https://www.wirtualnemedia.pl/dziennikarka-ma-zaplacic-grzywne-opisala-proces-ws-zgwalcenia-dziecka,7283001444907072a
Umowa ws. SAFE podpisana https://oko.press/umowa-ws-safe-podpisana

Sekcja ogólna

Sygnaliści mieli donosić, że Europol łamie prawo dot. ochrony danych osobowych przez używanie zaawansowanego systemu analizy danych (en) https://wearesolomon.com/en/mag/focus-area/accountability/they-protect-the-law-while-breaking-it-inside-europols-shadow-it-system/
Karen Hao: Sny i koszmary w Imperium AI. Od ideologii do władzy https://oko.press/karen-hao-imperium-a-i-od-ideologii-do-wladzy
ICE chce opracować własne inteligentne okulary (en) https://www.404media.co/ice-plans-to-develop-own-smart-glasses-to-supplement-its-facial-recognition-app/
Kobiety, których zdjęcia zostały wykorzystane do wygenerowania influencerek porno, pozywają sprawców. Podręcznik platformy instruował, jaką osobę wybrać na ofiarę, aby nie trafić na taką, która się obroni.(en) https://arstechnica.com/tech-policy/2026/05/women-sue-men-who-used-their-instagram-feed-to-create-ai-porn-influencers/
Humanoidalny robot Gabi przeszedł ceremonię przyjęcia wskazań buddyjskich https://tech.wp.pl/robot-zostal-mnichem-koreanski-edward-warchocki,7283238570362912a
Sztuczna inteligencja pogłębi podziały, odbierze pracę i stworzy nową klasę niższą, a władza skumuluje się w rękach rządu i bigtechów. Jakie będą ekonomiczne skutki upowszechnienia się AI? (en) https://www.nytimes.com/2026/04/30/opinion/ai-labor-work-force-silicon-valley.html
Musk twierdzi, że „nie można ukraść organizacji charytatywnej”. Sądowe starcie Muska z Altmanem (en) https://techcrunch.com/video/musk-v-altman-is-just-getting-started/
Domniemanie winy: ludzie, których system rozpoznawania twarzy błędnie uznał za złodziei, są wyprowadzani ze sklepów na oczach innych klientów. Gdy próbują wyjaśniać sprawę, sklepy wymuszają dodatkowe procedury, a potem próbują kupić milczenie kuponami na zakupy (en) https://www.theguardian.com/technology/2026/may/03/guilty-until-proven-innocent-shoppers-falsely-identified-by-facial-recognition-struggle-to-clear-their-name
Pentagon podpisuje umowy z Nvidią, Microsoftem i AWS (Amazonem). Chodzi o rozwiązania AI (en) https://techcrunch.com/2026/05/01/pentagon-inks-deals-with-nvidia-microsoft-and-aws-to-deploy-ai-on-classified-networks/
Komisja Europejska pozbywa się linku do platformy X w stopce strony, dodając w jego miejsce link do Mastodona https://kontrabanda.net/r/komisja-europejska-pozbywa-sie-linku-do-platformy-x-w-stopce-strony-dodajac-w-jego-miejsce-link-do-mastodona
Minnesota zakazuje aplikacji do nudyfikacji (rozbierania osób na zdjęciach)(en) https://arstechnica.com/tech-policy/2026/05/minnesota-set-to-be-first-state-to-ban-nudification-apps/
Algorytm TikToka faworyzował prorepublikańskie treści podczas wyborów w 2024 r. (en) https://www.theguardian.com/technology/2026/may/06/tiktok-pro-republican-algorithm-2024-election
Chińczycy będą produkować auta razem z europejskim gigantem. Tak unikną unijnych ceł https://www.wnp.pl/przemysl/chinczycy-beda-produkowac-auta-razem-z-europejskim-gigantem-tak-unikna-unijnych-cel,1060403.html
Przeprowadzono badania i opublikowano artykuł zachwalający używanie chatbotów w edukacji. Analiza wzbudziła wątpliwości, artykuł wycofano, ale przedstawione w nim tezy zdążył się już rozejść za pośrednictwem socialmediów (en) https://arstechnica.com/ai/2026/05/influential-study-touting-chatgpt-in-education-retracted-over-red-flags/
O algorytmicznych słoniach i wyrokach dla platform https://magazynpismo.pl/idee/magdalena-bigaj-o-algorytmicznych-sloniach-i-wyrokach-dla-platform/
Narzędzia AI na granicy między USA a Meksykiem zagrażają prywatności (en) https://www.azfamily.com/2026/05/07/new-ai-surveillance-towers-us-mexico-border-raise-privacy-concerns/
W UE będzie zakaz deepfejków o charakterze seksualnych (de) http://heise.de/-11285031
W ramach rozmów trójstronnych (Trilog) osiągnięto porozumienie w sprawie złagodzenia niektórych przepisów AI Act (de) https://netzpolitik.org/2026/ki-verordnung-eu-parlament-und-rat-einigen-sich-auf-gelockerte-pflichten-fuer-die-industrie/
Aplikacja Komisji Europejskiej do weryfikacji wieku wykorzystuje rozwiązanie opracowane przez programistów Google (de) https://netzpolitik.org/2026/europaeische-kommission-in-der-alterskontroll-app-schlaegt-ein-herz-von-google/
Meta chce używać AI do…analizy wzrostu czy budowy kości użytkowników (en) https://techcrunch.com/2026/05/05/meta-will-use-ai-to-analyze-height-and-bone-structure-to-identify-if-users-are-underage/
Szlezwik-Holsztyn: policja chce uprawnień do masowej inwigilacji (de) https://netzpolitik.org/2026/polizeigesetz-schleswig-holstein-wie-aus-einem-dystopischen-science-fiction-film/
15-latek oskarżony o cyberatak na francuską agencję rządową obsługującą dokumenty tożsamości https://kontrabanda.net/r/15-latek-oskarzony-o-cyberatak-na-francuska-agencje-rzadowa-obslugujaca-dokumenty-tozsamosci/
Deepl wchodzi we współpracę z Amazonem (en) https://www.theguardian.com/technology/2026/may/07/europe-ai-translation-industry-deepl-partnering-us-firms
USA: sąd unieważnia federalne przepisy zakazujące dyskryminacji w dostępie do usług szerokopasmowych, wprowadzone przez FCC (en) https://arstechnica.com/tech-policy/2026/05/court-strikes-down-fcc-anti-discrimination-rule-opposed-by-internet-providers/
Amazon udostępnia swoją sieć logistyczną innym firmom (en) https://techcrunch.com/2026/05/04/amazon-opens-up-its-global-logistics-network-to-all-businesses/
Co nam zabiera sztuczna inteligencja? https://magazynpismo.pl/idee/esej/lukasz-krukowski-co-nam-zabiera-sztuczna-inteligencja/
USA: firmy zajmujące się ubezpieczeniami zdrowotnymi udostępniały dane dot. pochodzenia etnicznego firmom reklamowym (en) https://techcrunch.com/2026/05/04/us-healthcare-marketplaces-shared-citizenship-and-race-data-with-ad-tech-giants/
Amazon chce stosować technologię osuszania powietrza, żeby zmniejszyć zużycie energii (en) https://techcrunch.com/2026/05/05/amazon-bets-nobel-prize-based-dehumidification-can-cut-its-energy-use/
Krutim, pierwszy indyjski jednorożec z branży AI, stawia na usługi chmurowe (en) https://techcrunch.com/2026/05/05/indias-first-genai-unicorn-shifts-to-cloud-services-as-ai-model-ambitions-face-reality/
Reklama polityczna: w jaki sposób reklamowdawcy obchodzą przepisy? (en) https://www.liberties.eu/en/stories/banning-political-advertising-hungary/45677
W Australii rośnie bunt przeciwko centrom danych (en) https://www.theguardian.com/technology/2026/may/03/ai-datacentres-australia-opposition
Richard Dawkins twierdzi, że AI jest świadoma (en) https://www.theguardian.com/technology/2026/may/05/richard-dawkins-ai-consciousness-anthropic-claude-openai-chatgpt
Irlandzki organ ochrony danych prowadzi dochodzenie przeciwko Shein – chodzi o przekazywanie danych do Chin http://heise.de/-11284835
Ugoda między SEC (Komisją Papierów Wartościowych i Giełd) a Muskiem. Musk zapłaci 1,5 mln dolarów, zamiast 150 mln dolarów. Chodzi o twittera (en) https://arstechnica.com/tech-policy/2026/05/trump-sec-lets-musk-settle-150-million-twitter-lawsuit-for-1-5-million/
OpenAI wprowadza zabezpieczenie „Trusted Contact” – będzie można wskazać zaufaną osobę. Chatbot będzie zachęcał do kontaktu z nią, gdy rozmowa będzie zmierzać w kierunku tematu samookaleczeń (en). (Zwróćcie uwagę, że domyślnym rozmówcą jest chatbot, a do kontaktu z zaufanym człowiekiem będzie zachęcać tylko w ostateczności i pomyślcie, do czego to w szerszej perspektywie prowadzi) https://techcrunch.com/2026/05/07/openai-introduces-new-trusted-contact-safeguard-for-cases-of-possible-self-harm/
Użytkownicy iPhone’ów i iPadów w W. Brytanii mogą już oglądać porno (en) https://www.404media.co/uk-iphone-ipad-ios-users-porn-age-verification/
Niemieckie partie SPD, Zieloni oraz Lewica opuszczają platformę X https://kontrabanda.net/r/niemieckie-partie-spd-zieloni-oraz-lewica-opuszczaja-platforme-x
Pierwszy autonomiczny podwodny szybowiec wyposażony w sztuczną inteligencję może śledzić kaszaloty spermacetowe przez wiele miesięcy, nie zakłócając ich spokoju. Urządzenie powstało, by monitorować wokalizacje kaszalotów https://cyfrowa.rp.pl/ai/art44302661-ai-podsluchuje-kaszaloty-przelomowy-szybowiec-sledzi-je-miesiacami
Spotify wprowadza oznakowanie zweryfikowanych użytkowników, by odróżnich ich od AI (en) https://www.theguardian.com/technology/2026/apr/30/spotify-verified-badge-human-artists-from-ai
Elon Musk chce zbudować sobie fabrykę półprzewodników. Koszt projektu to nawet 120 mld dolarów https://www.wnp.pl/tech/elon-musk-chce-zbudowac-sobie-fabryke-polprzewodnikow-koszt-projektu-to-nawet-120-mld-dolarow,1059463.html
Dzięki skali produkcji, tanim komponentom i gigantycznym inwestycjom Pekin może zalać świat tanimi robotami, zanim konkurencja zdąży odpowiedzieć. Chiny kopiują strategię, która wcześniej zapewniła im dominację na rynku aut elektrycznych https://cyfrowa.rp.pl/globalne-interesy/art44335581-chiny-walcza-o-kolejna-technologiczna-dominacje-powtarzaja-manewr-z-rynku-aut
Niektóre szkoły w Londynie wykorzystują VR, aby zmniejszyć stres u uczniów https://www.theguardian.com/society/2026/may/04/london-schools-trialling-vr-to-relieve-pupils-stress

Joanna Cisowska

Piszę o ludziach, polityce cyfrowej, big techach i wpływie technologii na społeczeństwo. Wrzucam też cotygodniowe prasówki z tematyki cyfrowej i feministycznej. Jestem publicystką, feministką i świecką humanistką. Działałam w polskich indymediach. Współpracowałam z redakcją techspresso.cafe, publikowałam w serwisie szmer.info. Obecnie prowadzę blog pod adresem didleth.pl, ale jestem też otwarta na współpracę z innymi serwisami. Zachęcam do lektury i kontaktu! 🙂

didleth.pl